Με τη νέα απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) οι ρυθμίσεις που προωθούσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για τη δόμηση σε οικόπεδα εκτός σχεδίου τίθενται υπό αμφισβήτηση. Ειδικότερα, εξετάζοντας μια περίπτωση οικοδομικής άδειας στη Ρόδο, το Ε’ τμήμα του ΣτΕ στην απόφασή του επανέλαβε με έμφαση ότι τα οικόπεδα εκτός σχεδίου που δημιουργήθηκαν πριν από το 2003 οφείλουν να έχουν πρόσωπο, δηλαδή κοινό όριο, σε νόμιμη οδό για να θεωρούνται δομήσιμα. Η αρτιότητα ως προς το εμβαδόν του οικοπέδου δεν αρκεί από μόνη της.
ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ:
Η εν λόγω υπόθεση αφορά οικόπεδο που βρίσκεται σε περιοχή εκτός σχεδίου και εντός ζώνης 500 μέτρων από τον οικισμό Αφάντου της Ρόδου, στο οποίο η αναθεωρημένη οικοδομική άδεια προβλέπει δόμηση δύο κατοικιών και πάρκινγκ. Το οικόπεδο εμβαδού 2.443 τ.μ. θεωρήθηκε κατά παρέκκλιση άρτιο και οικοδομήσιμο, καθ’ όσον το αρχικό ήταν πάνω από 4 στρέμματα αλλά απομειώθηκε έπειτα από αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ του Δημοσίου. Έτσι, σύμφωνα με την πολεοδομία είχε τις προϋποθέσεις αρτιότητας δηλαδή ήταν άνω των δύο στρεμμάτων ως εντός ζώνης 500 μέτρων από οικισμό. Θεώρησε δε, ότι δεν απαιτείται να έχει πρόσωπο σε αναγνωρισμένη κοινόχρηστη οδό καθώς είχε δημιουργηθεί πριν το 2003, δηλαδή πριν από την ισχύ του νόμου 3121/2003. Έτσι, γείτονας άσκησε αίτηση ακυρώσεως της οικοδομικής άδειας και δικαιώθηκε από το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά ενώ ο ιδιοκτήτης του επίμαχου οικοπέδου προσέφυγε στο ΣτΕ με αίτηση ακύρωσης της απόφασης του Εφετείου, η οποία τελικά απορρίφθηκε.
ΤΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΤΟ ΣΤΕ
Σύμφωνα με το ΣτΕ, κατά τις διατάξεις του Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ) 24/31.5.1985 η κατ΄ εξαίρεση επιτρεπόμενη δόμηση στις εκτός σχεδίου περιοχές προϋποθέτει ότι πληρούται ο βασικός κανόνας δόμησης της πολεοδομικής νομοθεσίας, κατά τον οποίο δομήσιμα είναι τα οικόπεδα που έχουν «πρόσωπο» σε κοινόχρηστο χώρο νομίμως υφιστάμενο, μη προκύψαντα από ιδιωτική βούληση. Διαφορετικά, σύμφωνα με τους δικαστές, θα ήταν δυνατή η δόμηση γηπέδων σε εκτός σχεδίου περιοχές υπό όρους ευνοϊκότερους ακόμη και εκείνων που ισχύουν για τα εντός σχεδίου πόλεως οικόπεδα, τα οποία δομούνται μόνο εφόσον διαθέτουν πρόσωπο με κοινόχρηστο χώρο. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «αντίθετη εκδοχή, κατά την οποία τίθεται ως μόνη προϋπόθεση για τη δόμηση εκτός σχεδίου το ελάχιστο εμβαδόν των 4.000 τ.μ. στερείται βάσεως, καθώς θα προσέκρουε στο Σύνταγμα». Σε άλλο σημείο δε της απόφασης αναφέρεται ρητώς (όπως και σε σωρεία άλλων αποφάσεων του ΣτΕ) ότι και τα εκτός σχεδίου γήπεδα που δημιουργήθηκαν πριν το 2003 και διέπονται από τις διατάξεις του ΠΔ 24-31.5.1985, όπως αυτό είχε αρχικά, «είναι δομήσιμα εφόσον διαθέτουν, μεταξύ άλλων, πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο νομίμως υφιστάμενο και μη προκύψαντα από ιδιωτική βούληση». Επισημαίνεται δε ότι η δόμηση μόνο κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται σε εκτός σχεδίου οικόπεδα, «δυνάμενη και να απαγορεύεται εν όλω ή εν μέρει ή να επιτρέπεται υπό ιδιαιτέρως αυστηρούς όρους και περιορισμούς, προσαρμοσμένους στην ιδιαίτερη φύση κάθε περιοχής». Οι όροι αυτοί δεν επιτρέπεται να είναι ευνοϊκότεροι, δηλαδή να καθιστούν ευχερέστερη τη δόμηση, σε σχέση προς τους ισχύοντες για τις εντός σχεδίου περιοχές, ούτε να οδηγούν σε εξομοίωση των εκτός σχεδίου περιοχών με εντός σχεδίου πόλεως ή ορίων οικισμών περιοχές ή στην εν τοις πράγμασι δημιουργία νέων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο πολεοδομικό σχέδιο. Γι΄ όλα αυτά, στην απόφαση παρατίθεται η πλούσια νομολογία του ΣτΕ που ξεκινά ήδη από 2007.
Σχετικά με το επίδικο, εκτός σχεδίου ακίνητο στη Ρόδο και προϋφιστάμενο του ν. 3212/2003, αποσαφηνίζεται ότι δεν διέθετε πρόσωπο σε κοινόχρηστη δημόσια οδό οπότε δεν ήταν οικοδομήσιμο. Όπως αναφέρει σχετικά η απόφαση «αβασίμως προβάλλεται από τους εκκαλούντες ότι η εν λόγω περίπτωση διαφοροποιείται, διότι το επίμαχο γήπεδο, ευρισκόμενο εντός ζώνης οικισμού, προσομοιάζει με τα εντός οικισμού οικόπεδα λόγω της εγγύτητάς του σ’ αυτόν, γεγονός που δημιουργεί πιο έντονη προσδοκία του ιδιοκτήτη για οικιστική αξιοποίηση και δικαιολογεί διαφορετικούς όρους δόμησης από τα λοιπά εκτός σχεδίου ακίνητα. Τούτο αφενός μεν διότι η ζώνη των 500 μέτρων από τα όρια οικισμού (κατ’ άρθρο 14 παρ. 3 του από 17.7/16.8.1923 ν.δ.), είναι έκταση εκτός σχεδίου πόλης, αφετέρου δε, διότι, σε κάθε περίπτωση, και τα εντός σχεδίου ή τα εξομοιούμενα με αυτά εντός οικισμού ακίνητα απαιτείται να έχουν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο προκειμένου να είναι οικοδομήσιμα».
Η νέα απόφαση του ΣτΕ φαίνεται ότι βάζει «φρένο» στις προωθούμενες ρυθμίσεις που έχει εξαγγείλει η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ για τη δόμηση σε άρτια εκτός σχεδίου οικόπεδα και αποτελεί σημαντικό προηγούμενο για μελλοντικές δικαστικές διαφορές σχετικά με τη δόμηση εκτός σχεδίου. Μάλιστα, εφιστά την προσοχή των ιδιοκτητών οικοπέδων εκτός σχεδίου να ελέγξουν εάν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις (π.χ. πρόσωπο σε νόμιμη οδό) πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε οικοδομική δραστηριότητα. Ωστόσο, το ΥΠΕΝ σε σχετική ανακοίνωσή του αναφέρει ότι τελεί εν αναμονή της απόφασης του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας η οποία αναμένεται να καθαρογραφεί, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν προκύπτει κάποια νεότερη νομολογία και εάν από τα δεδομένα που διατυπώνονται από το Δικαστήριο επηρεάζονται οι μεταβατικές διατάξεις που σχεδιάζονται από το ΥΠΕΝ.
Πηγή: https://www.ot.gr/ [Πρόσβαση: 09.04.2024]
Recent Posts
- Real Estate and Companies: Acquisition of Real Estate by a Company or Through the Acquisition of a Company – What Needs to Be Examined
- Greece Golden Visa Requirements 2026: Property Thresholds, 1-property & 120 Sqm Rules, Letting Limits and Due Diligence
- Νομικά Ζητήματα σε Τουριστικές Επενδύσεις (Ξενοδοχεία & Βίλες)
- Εισαγωγή του ΠΔ 194/2025 και οι Νομικές Επιπτώσεις για την Αγορά Ακινήτων στην Ελλάδα
- Η Καταστολή της Αυθαίρετης Δόμησης στη Μύκονο υπό το Πρίσμα της Περιβαλλοντικής και Πολεοδομικής Νομοθεσίας
Archives
- September 2026
- May 2026
- April 2026
- May 2025
- April 2025
- January 2025
- September 2024
- August 2024
- June 2024
- May 2024
- April 2024
- December 2023
- October 2023
- August 2023
- July 2023
- March 2022
- January 2022
- November 2021
- October 2021
- September 2021
- June 2021
- May 2021
- April 2021
- March 2021
- February 2021
- December 2020
- November 2020
- September 2020
- August 2020
- July 2020
- May 2020
- April 2020
- March 2020
- February 2020
- January 2020
- December 2019
- November 2019
- October 2019
- August 2019
- January 2019
- December 2018
- November 2018
- October 2018
- August 2018
- May 2018
- April 2018
- March 2018
- December 2017
- November 2017
- October 2017
- July 2017
- June 2017
- May 2017
- April 2017
- March 2017
- February 2017
- January 2017
- December 2016
- November 2016
- October 2016
- September 2016
- August 2016
- June 2016
- May 2016
- April 2016

Recent Comments